معماری و شهرسازی برای دانشجویان

انتشار کتابشناسی هنر اسلامی

پوشیده نیست که تنظیم و انتشار کتابشناسی های تخصصی از مؤثرترین راهکارهای تسهیل و تسریع فعالیتهای پژوهشی است. متأسفانه تا پیش از انتشار اثر ارزشمند «کتابشناسی هنر اسلامی» ، تقریبا هیچ اثر جامع و منسجمی وجود نداشت تا در زمینه هنر اسلامی پاسخگوی نیاز محققان باشد. بخشی از مشخصات این اثر را از قسمت راهنمای استفاده کنندگان انتخاب کرده ام که در زیر می آورم:
در این اثر 4538 منبع مرتبط با هنر اسلامی شناسایی، مأخذشناسی و موضوع بندی شده است و در حدود نیمی از این منابع نیز دارای چکیده های راهنما هستند. منابع این کتابشناسی شامل : کتاب، مقاله ( اعم از مقاله نشریات، دایرةالمعارف ها، و مجموعه مقالات) و پایان نامه می باشد. کتابخانه پارسا، کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و کتابخانه ادبیات در قم، کتابخانه مرکز اسناد و مدارک سازمان میراث فرهنگی کشور، کتابخانه بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، کتابخانه مجلس، کتابخانه دانشگاه هنر و کتابخانه دایرةالمعارف بزرگ اسلامی در تهران از جمله کتابخانه هایی بوده اند که جهت شناسایی و فیش برداری کتابها مورد استفاده قرار گرفته اند.
طراحی و فصل بندی کتابشناسی:
1- کلیات :
 - مباحث عمومی
 - تاریخ هنر اسلامی و هنر در جهان اسلام
 - فلسفه هنر
 - موزه ها، نمایشگاه ها و مراکز هنری
 - هنر دینی و اسلامی
 - هنرهای اقوام و ملل
2- ادبیات :
 - مباحث عمومی
 - داستان
 - ادیبان و شاعران
 - شعر و نثر
3- خوشنویسی :
 - مباحث عمومی
 - خط
 - خوشنویسان
 - خوشنویسان قرآن
 - میراث خوشنویسی
4- صنایع دستی :
 - مباحث عمومی
 - سفالگری و سرامیک سازی
 - صنایع چوبی
 - صنایع فلزی
 - نساجی و فرش
 - دیگر صنایع
5- معماری :
 - مباحث عمومی
 - آثار هنری و تاریخی
 - باغ و باغ آرایی
 - بناهای آرامگاهی و زیارتگاه ها
 - تزئینات معماری
 - شهر و شهرسازی
 - کاشی و کاشیکاری
 - مساجد
 - معماران و بنایان
 - معماری گنبدها و برجها
 - معماری مناطق
6- موسیقی :
 - مباحث عمومی
 - احکام فقهی موسیقی
 - گونه های موسیقی
 - موسیقی دانان و آوازخوانان
7- نقاشی :
 - مباحث عمومی
 - احکام نقاشی و مجسمه سازی
 - اسلیمی و نقوش تزئینی
 - تذهیب و تشعیر
 - گونه های نقاشی
 - مینیاتور و نقاشی ایرانی
 - نقاشان
 - نقاشی کتب و کتاب آرایی
8- هنرمندان و پژوهشگران
9- هنرهای نمایشی :
 - تعزیه، شبیه خوانی و آیین های مذهبی
 - سینما
 - نمایش و هنرهای نمایشی
10- فهرستواره ها :
 - فهرستواره عنوان ها
 - فهرستواره پدیدآورندگان
 - فهرستواره ناشران
 - فهرستواره نشریات
 - فهرستواره الفبایی موضوعات
 - فهرستواره عنوان های لاتین
11- نمودارها

شیوه تنظیم اطلاعات :
تقسیم بندی بدنه کتاب به صورت موضوعی است. در ذیل هر یک از عنوان های کتاب، مدخلها بر اساس الفبای پدیدآورندگان و عناوین مدارک مرتب شده اند. هر واحد اطلاعاتی با یک شماره پیاپی مشخص می شود و شامل سه قسمت اصلی: مأخذشناسی، نمایه موضوعی و چکیده می باشد.
مأخذشناسی :
اطلاعات مأخذشناسی هر منبع شامل شش قسمت است: پدیدآورنده، عنوان، مشخصات، ارتباطات محتوایی، کدها و ملاحظات.
نمایه های موضوعی :
در طراحی سیستم نمایه سازی کتاب سعی شده است از مباحث تئوریک صرف پرهیز شود و اصطلاحات رایج و شایع در منابع اسلامی مورد استناد قرار گیرد. اصل اصطلاح سازی و نمایه سازی در واقع برای طبقه بندی و جستجوهای موضوعی نرم افزاری به کار می آید. در عین حال به منظور شناسایی موضوعی منابع، نمایه هایی مختصر برای هر منبع فراهم آمده است و در پایان، فهرستواره الفبایی نمایه های موضوعی همراه شماره های مربوط، به نمایش گذاشته شده است.
چکیده نویسی :
چکیده های این کتابشناسی عمدتا از نوع توصیفی و گاه توصیفی - تشریحی است و تابع اصول و قواعد کلی زیر است:
تعداد کلمات آن محدود است و معمولا از 250 کلمه تجاوز نمی کند.
از هر نوع نقد و نظر و ارزش داوری درباره متن چکیده شده (جز در موارد بسیار اندک)، خودداری شده است.
تمامی موضوعات مهمی که به صورت جانبی در متن اثر مورد بحث قرار گرفته اند، از طریق کلیدواژه به پژوهشگر معرفی شده اند.
فهرستواره ها :
در پایان، چند فهرستواره بر اساس حروف الفبا تنظیم شده است که با مراجعه به آنها می توان به صورتی روشمند، از اطلاعات کتب و منابع استفاده نمود. این فهرستواره ها عبارتند از : عنوان ها، پدیدآورندگان، ناشران، موضوعات به صورت الفبایی، عناوین لاتین و شناسنامه نشریات همراه با تاریخ چاپ مجله.

این اثر سیزدهمین جلد از مجموعه کارنامه منابع اسلامی است که تهیه کننده آن پایگاه اطلاع رسانی سراسری اسلامی (پارسا) و ناشر آن مؤسسه اطلاع رسانی اسلامی مرجع می باشد. این کتاب در 680 صفحه و در شمارگان 1000 نسخه به همراه لوح فشرده، با بهای 150000 ریال منتشر شده است.