ميراث زيباي سلجوقي در خرقان

نويسنده: آزاده گروسي

منبع : روزنامه ایران

    برج هاي آرامگاهي خرقان در يك كيلومتري حصار ارضي - از توابع خرقان غربي و در ۳۲ كيلومتري جاده قزوين - همدان قرار دارند.
    اين برج ها در محوطه وسيعي به فاصله كمي از يكديگر قرار گرفته اند و از بسياري جهات به هم شبيه اند اما برج شرقي، قديمي تر از برج غربي است. بناي برج شرقي داراي نقشه ۸ ضلعي با ستون هاي مدور در ۸ گوشه است كه قسمت ازاره آن در سال ۱۳۴۷ ه . ش تعمير و مرمت شده است. تمامي بنا به ضخامت ۶۰ سانتيمتر با آجرهاي ساده به ابعاد ۵ ، ۱۹ و ۱۹ سانتيمتر يا ،۵ ۲۰ و ۲۰ سانتيمتر ساخته شده سپس روي آن پوششي تزئيني با آجر به ضخامت ۲۱ سانتيمتر اجرا شده است. قطر ستون هاي دور گوشه هاي بنا، به جز دوتاي آنها كه راه پله مارپيچ منتهي به بام را دربرمي گيرند همگي يكسان است.

ادامه نوشته

كاريز، ميراث بزرگ تمدن ايرانيان

    در طول تاريخ و قرون گذشته از اقوام مختلف آثار زيادي برجاي مانده است كه از آن جمله مي توان به اهرام ثلاثه و مجسمه ابوالهول در مصر، مجسمه بودا در افغانستان، عمارت تاج محل در هند و آثار دوران هخامنشيان و ساسانيان در تخت جمشيد و طاق بستان اشاره كرد.
    در اين ميان آثاري نظير سد مخزني فريمان، بند گلستان مشهد، اثر تاريخي سد عباس آباد بهشهر و قنات قصبه شهر گناباد نشان از سخت كوشي جامعه و تمدن ايراني دارد كه با تلاش فراوان و ابتكار، كارهاي بزرگ و خارق العاده براي رونق اقتصادي و رفع نيازهاي منطقه خود در دوران گذشته بوده است.
    قنات كاريز در جزيره كيش هم با قدمت ۲ هزار و ۵۰۰ ساله كه امروزه با تلاش كارگران به شهر زيرزميني تبديل شده به عنوان يكي از شگفت انگيزترين شاهكارهاي بشر در نوع خود بي نظير است.كاريز يا همان شهر زيرزميني واقع در سواحل شمالي كيش در وسعت ۱۶ هزار متر مربع در محل اتصال ۳ رشته قنات قديمي قرار دارد كه طول اين ۳ رشته قنات به ۱۵ كيلومتر مي رسد.

ادامه نوشته

امنيت و معماري در روستاي تاريخي سريزد

نويسنده: ساشا رياحي مقدم

    
    ساكنان اوليه فلات ايران پس از سكونت در ميان ارتفاعات و غارها به سوي دشت هاي هموار و مسطح روي آوردند و به ساخت سكونتگاه هاي ابتدايي با ساختمايه بدوي پرداختند.
    خانه هاي اوليه ، معماري بسيار ساده اي با استفاده از شاخ و برگ درختان و گل داشتند كه مي توانست امنيت و رفاه نسبي انسان ها را تامين كند. با گذشت زمان و افزايش دانش و تكنولوژي ساخت و همچنين مقابله با طبيعت پيرامون، سكونت در نقاط مختلف جنبه دائمي تري پيدا مي كند و مردم در مجاورت خانه هاي خود به كشاورزي و دامپروري مي پردازند. گستردگي و پراكندگي سكونتگاه هاي روستايي در سزمين پهناور ايران و همچنين تهديد در برابر حملات و آسيب هاي احتمالي موجب به وجود آمدن تاملي عميق بين ۲ مقوله امنيت و معماري در برخي مناطق شده است. امنيت و نظام تدافعي و شيوه مقابله با هجوم بيگانگان، مي تواند تاثير زيادي در شكل گسترش سكونتگاه و تغييرات به وجود آمده در بافت كالبدي آنها داشته باشد. در اغلب روستاهاي كويري و دشتي از نظر معماري، ۲ گونه سامانه تدافعي به كار برده شده است؛ نوع اول سكونتگاه هايي را شامل مي شود كه داراي دژ، حصارهاي تو در تو و برج و بارو در اطراف روستا هستند و دستيابي به واحدهاي مسكوني و ابنيه ديگر از طريق دروازه ها صورت مي پذيرد. اغلب در اين سكونتگاه ها فضاهاي عمومي و مذهبي در داخل حصار تعبيه مي شود. نوع دوم روستاهاي داراي قلعه هستند كه خود به دو گونه تقسيم مي شوند؛ گونه اول روستاهاي قلعه اي هستند؛ يعني مردم هميشه در داخل قلعه زندگي مي كنند و باغ ها و زمين هاي كشاورزي آنها در بيرون قلعه قرار مي گيرد.

ادامه نوشته